از اینجا شروع كنیم كه چه شد اصلا كنسرت شما تعطیل شد؟
كنسرت ما در واقع اصلا باز نشده بود كه بخواهد بسته شود! ما در پروسه صدور مجوز تا مرحله انتهایی (كه مرحله تایید نهایی است) پیش رفتیم. این بار اماكن و حراست ارشاد هم همكاری خوبی با ما داشتند. حتی مینوت نامه مجوز هم تایپ شده و به دفتر موسیقی فرستاده شد، اما در آنجا توسط خود دفتر موسیقی، پرونده امضا نشد و هیچ دلیلی هم برای این ماجرا بازگو نشد.

شما ظاهرا پول اماكن و سالن را هم پرداخت كرده بودید مگر اینطوری نیست كه این مراحل نیاز به تاییدیه ارشاد دارد؟
معمولا اینطوری است كه گروه‌ها اگر بخواهند منتظر صدور مجوز نهایی شوند و بعد هماهنگی‌های دیگر را شروع كنند، كاری با این حجم، حتی اگر در خوش‌بینانه‌ترین حالت یك ماه قبل از اجرا هم مجوز بگیرد، باز دیر است! به همین خاطر لازم است كه ما به طور موازی با صدور مجوز یكسری رزروها را انجام بدهیم و كارمان را پیش ببریم. همیشه هم این‌طور بوده كه اگر مركز موسیقی مشكل خاصی دارد از قبل اعلام می‌كند و ما در آن تاریخ اصلا با اماكن یا سالن یا ... نامه‌نگاری نمی‌كنیم اما این بار مسئله این بود كه ما همه این تایید‌ها را داشتیم! یك جورهایی به نظر می‌رسد دلایلی وجود دارد كه نمی‌خواهند بازگو كنند و دلیل روشنی هم نمی‌آورند. دلیل‌شان در همین حد است: به علت معذوریات و مسائلی نمی‌توانستیم مجوز بدهیم! ما معذوریات حراست و اماكن برایمان كاملا پذیرفته شده است، چون شرایط خاص اجتماعی و فرهنگی خودمان را داریم اما دفتر موسیقی كه داعیه حمایت از موسیقی و موزیسین‌ها را دارد و یك نهادی است از جنس خود موسیقی، اینگونه برخوردهایش جای تعجب دارد!

مشكل ارشاد با گروه است یا مهران مدیری یا تاریخ، سالن و...؟ مشكل كجاست؟
زمانی این قضیه خیلی سلیقه‌ای جلوه داده می‌شود كه بدانیم سه هفته پیش مهران مدیری به همراه گروه داركوب اجرا داشته، آن هم در تالار وزارت كشور، آن هم به مدت شش شب! پازل عجیبی است و من هنوز چند تا تكه گمشده دارم در این بازی! هر چه هم فكر می‌كنم به نتیجه خاصی نمی‌رسم.

نكته جالب ماجرا هم همین اجرای اخیر شماست. اینكه چطور ممكن است یك گروهی برنامه داشته باشد و هیچ مشكلی هم پیش نیاید، اما سه هفته بعد مجوز دادن به همان گروه معذورهایی داشته باشد!
این فرق ماست، با كشورهای دیگر. در سیستم ما هر چه قدر هم كه همه چیز قانونمند پیش رود، همیشه یك راهی برای اعلام نظر شخصی باقی می‌ماند! و این نظرات شخصی می‌تواند نتیجه زحمات 3- 2 ماهه یك گروه را به سادگی نقش برآب كند و ما این بار متاسفانه با چنین برخوردی مواجه شدیم. یكسری موارد قانونی وجود دارد كه می‌شود از قبل آنها را اعلام كرد اما وقتی هیچ دلیلی به تو ارائه نمی‌شود، اتفاقا شائبه بیشتر پیش می‌آید. مهران مدیری آدم ناشناخته‌ای نیست، گروه داركوب هم در حوزه موسیقی ناشناخته نیست، من هم در حوزه كاری خودم. ما در این روزها مانده‌ایم كه جواب مردم، اطرافیان و... را چه بدهیم. دائم از ما سوال می‌كنند و ما نمی‌دانیم چه بگوییم و این به افزایش شبهات دامن می‌زند.

حتی اگر این كنسرت اخیر سازمان ملل هم نبود، باز با توجه به اینكه شما شش ماه قبل كنسرت مشابهی داشته‌اید، به‌نظر می‌رسد كه نباید مشكل خاصی در میان باشد.
خب من دارم در كارم به نتایج تازه‌ای می‌رسم! قبلا فكر می‌كردم كه هر چهار سال یا نهایتا هر یك سال لازم است خودت را با شرایط حاكم وفق بدهی. الان احساس می‌كنم كه نه تنها هر شش ماه و سه ماه، بلكه هر هفته می‌توانی با جواب‌های مختلفی روبه‌رو شوی! یعنی اگر فرضا هفته قبل توانسته‌ای مجوز بگیری، هیچ لزومی ندارد كه این هفته هم به تو مجوز بدهند و علاوه بر‌ آن هیچ لزومی هم ندارد كه به تو پاسخ بدهند یا برایت وقت بگذارند و توضیح بدهند! من آن روزی كه ارشاد بودم برای جواب نهایی، 5 – 4 بار به دفتر آقای ترابی (معاون آقای احمدی) مراجعه كردم و ایشان حتی برای «نه» گفتن به ما دقیقه‌ای وقت نگذاشتند! در نهایت ظهر در مسیر غذاخوری توانستم یك دقیقه‌ای ایشان را گیر بیندازم و ما حتی این احترام را گذاشتیم كه پیش از اعلام رسمی آنها، موضوع را به مطبوعات خبر ندادیم. جالب است كه این قضیه در حالی اتفاق می‌افتد كه در یكی، دو سال اخیر روند مجوز دادن به كنسرت‌ها با پیشرفت قابل ملاحظه‌ای روبه‌رو شده، موسیقی پاپ به جشنواره موسیقی فجر راه داده می‌شود و...

شاید این ماجرای داركوب اگر 3- 2 سال پیش اتفاق می‌افتاد خیلی عجیب نبود. ولی الان...؟
بله، فكر می‌كنم گروه ما (اعم از من، همایون نصیری، مهران مدیری و...) به شرعیات واقف هستیم، ‌شرایط موجود در جامعه را می‌شناسیم، تحولات را دنبال می‌كنیم و... خود ما بیش از همه حساسیت داریم روی این موضوع كه اجراهای بی‌دردسری داشته باشیم و برای خودمان مشكلی پیش نیاید. چون ما به هر حال می‌خواهیم در این محیط كار كنیم. هیچكدام از ما هیچ وقت ذهنیتی غیر از این نداشته‌‌ایم. همه ما می‌خواهیم در این محیط كار كنیم،‌ سالم كار كنیم، مستقل كار كنیم و در عین حال رو به جلو. سعی‌مان این است اما تا برخورد سلیقه‌ای هست، نمی‌توان این موضوع را تحلیل منطقی كرد.

خودت هیچ ایده‌ای نداری كه دلیل این ماجرا چه می‌تواند باشد؟ مثلا به خاطر مهران مدیری است یا داركوب یا شلوغ شدن كنسرت یا...
راستش شاید باور نكنی ولی در این مورد به هیچ نتیجه‌ای نرسیده‌ام! مهرماه سال گذشته كه كنسرت ما در تالار اندیشه حوزه هنری كنسل شد، باز یكسری چیزها مشخص‌تر بود. مثل اختلاف حوزه و ارشاد و مسائلی كه درباره گروه ما وجود داشت [به خاطر حضور رضا گلزار] اما این بار واقعا من هیچ تصوری ندارم ماجرای حوزه كه فقط شامل حال ما نشد و گروه‌های دیگری هم قربانی شدند اما چون اولین گروه ما بودیم، با آن حجم تبلیغات و سر و صدایی كه داشت و به خاطر حضور افرادی مثل رضا گلزار، حامد بهداد و... و همین‌طور اعضای شناخته شده داركوب، سر و صدای زیادی به پا شد كه دلیل عمده‌اش برمی‌گشت به مشكل حوزه و ارشاد، نه ما.
به غیر از شما گروه خنیا و امیرحسین مدرس هم وجه‌المصالحه شدند!
بله.

شما در آن زمان (دی ماه 86) یك كنسرت هم در دوبی گذاشتید.
یك پكیچ بود شامل حمید عسكری و داركوب كه با هماهنگی وزارت ارشاد انجام شد.

برای كنسرت‌های خارجی اصولا نیاز به گرفتن مجوز هست یا نه؟
ما این كار را می‌كنیم. یعنی اگر هر وقت داركوب برای خارج از ایران برنامه‌ای داشته باشد حتما هماهنگ می‌كنیم...

اصولا قانونی در این زمینه وجود دارد؟
قانون نیست. كما اینكه خیلی از گروه‌ها هستند كه از دفتر موسیقی مجوز نمی‌گیرند اما ما چون با دفتر موسیقی همكاری می‌كنیم و عمده فعالیت‌هایمان در اینجاست، ترجیح می‌دهیم كه برای كنسرت‌های خارج از ایران هم تایید ارشاد را به همراه داشته باشیم.

حساسیت ارشاد در اجراهای خارج از كشور روی چه موضوعی است؟
مهم‌تر از همه برگزار كننده است و اینكه مسائل سیاسی دخیل نشود. محلش هم مهم است. به هر حال برخی كشورها هستند كه وزارت امور خارجه چنین فعالیت‌هایی را در آنها تایید نمی‌كند اما ما خودمان بیشتر این حساسیت‌ها را داریم كه جایی نرویم كه مشكلی ایجاد شود.

گروه‌های دیگری كه با شما در یك پكیچ اجرا دارند چطور؟ مهم است؟
مورد به مورد فرق می‌كند.

مثلا اجرا با خوانندگان ایرانی كه از ایران رفته‌اند چگونه است؟ مثل شادمهر، كاوه یغمایی و ...
ما این كار را نمی‌كنیم و من اصولا توصیه هم نمی‌كنم. چون آن افراد آنجا با شرایط دیگری كار می‌كنند و زندگی و كار كردن خارج از ایران را انتخاب كرده‌اند. ما برعكس، ایران را انتخاب كرده‌ایم و گاهی برای كنسرت می‌رویم خارج. به همین خاطر اصلا روی تركیب‌های اینچنینی فكر نكرده‌ایم و نخواهیم كرد.

یك توضیح بدهید كه به طور خلاصه اصولا پروسه مجوز گرفتن كنسرت در ارشاد چگونه است؟
در حال حاضر به این صورت است كه هر گروهی باید به صورت ثبت شده در دفتر موسیقی ارشاد حضور داشته باشد. پرونده‌ای تشكیل می‌شود از مشخصات اعضای گروه و... بعد از آن شما روی یك تاریخ و سالن مشخص درخواست برگزاری كنسرت می‌دهید. نامه سالن را می‌برید و روی برنامه شما كار كارشناسی صورت می‌گیرد. در صورت تایید شورا پرونده به حراست می‌رود و حراست رابط ارشاد است با اداره اماكن. حراست به اداره اماكن نامه می‌دهد و اماكن اگر تاریخ و سالن و محتویات اجرا را تایید كند، مجددا تاییدیه‌ای می‌فرستد برای حراست. حراست تاییدیه نهایی را ارسال می‌كند، به دفتر موسیقی، مینوت می‌شود و همان نامه امضا می‌شود و می‌شود مجوز نهایی. همان نامه‌ای كه در مورد ما امضا نمی‌شود. (خنده)

چنین پروسه‌ای معمولا چه قدر زمان می‌برد؟ البته حتما نسبت به آدم‌های مختلف فرق می‌كند مثلا در مورد محمد اصفهانی تا داركوب چه بازه زمانی‌ای را شامل می‌شود؟
ما معمولا سه ماه پیش از برنامه برای مجوز اقدام می‌كنیم كه با توجه به آن پروسه‌ای كه گفتم، مجوز زودتر از یك ماه مانده به كنسرت صادر نمی‌شود.

پس انرژی وحشتناكی از گروه صرف این بخش می‌شود.
بله، اینجا می‌شود كارها را به شكلی غیر از این شیوه «هیاتی» جلو برد مثلا در همین مورد اخیر، همایون نصیری (به عنوان سرپرست گروه داركوب) به جای اینكه تمام حواسش متمركز بخش موسیقایی كنسرت باشد، دائم باید دغدغه مسائل اداری را هم داشته باشد و این طبیعتا روی كار یك گروه تاثیر می‌گذارد. مهران مدیری بسیار بسیار بیشتر از آن چیزی كه ما از او می‌خواستیم و انتظار داشتیم وقت گذاشت. خیلی از برنامه‌های كاری خودش را متوقف كرد و وقت گذاشت روی این اجرا. این چیزی بود كه ارادت مرا نسبت به او خیلی بیشتر كرد. چون دیدم گاهی وقت‌ها حتی جدی‌تر از ما پیگیر مسائل است و هر كاری از دستش برمی‌آمد انجام می‌داد و در هر موردی آستین بالا می‌زد.

اصلا چه شد كه همكاری شما با مهران مدیری شكل گرفت؟
مهران مدیری ارتباط دوستانه قدیمی با همایون نصیری دارد و وقتی فیلم كنسرت شش ماه قبل داركوب را دیده بود، احساس كرده بود كه به آن چیزی كه از ادامه فعالیت موسیقایی‌اش در ذهن دارد خیلی نزدیك است و به همین خاطر به همایون این پیشنهاد را داده بود. همایون هم با من مشورت كرد و ما با كمال میل این فرصت را پذیرفتیم.
چون احساس كردیم كه می‌شود یك همكاری ایده‌‌آل شكل بگیرد.

پس از این به بعد تا اطلاع ثانوی مدیری عضو داركوب خواهد بود دیگر؟
قطعا. یعنی خودش و ما اینطور می‌خواهیم. شما اگر روند كاری مهران مدیری را هم نگاه كنید می‌بینید كه خیلی از اسم‌ها هستند كه سال‌های سال در كنار نام او بوده‌اند و اصولا خیلی عادت به تیم عوض كردن ندارد.
در مورد اینكه گفتی سرپرست گروه خودش باید وقت بگذارد برای مراحل اداری، یادم هست كه یك‌بار استاد شجریان می‌گفت كه من نیمی از كارهای اداری كنسرت را كه هیچ ربطی به من ندارد باید خودم انجام بدهم، چون آن آدمی كه قرار است یك امضا روی پرونده بكند، دوست دارد مرا از نزدیك ببیند و در كار اشكال ایجاد می‌كند تا من خودم مجبور شوم بروم آنجا! در مورد مهران مدیری هم چنین چیزی دور از ذهن نیست.
بله و جدا از این، آنقدر برای مهران مدیری كیفیت در اولویت است كه در خیلی از مسائل ترجیح می‌داد وقت بیشتری بگذارد و شخصا یكسری از فعالیت‌ها را رصد كند. مثل جلسه با مسوولان سالن، جلسه با اسپانسر و... حتی یك كلیپ برای آلبوم داركوب تهیه كردیم كه تمام كارهای آن را خود مهران انجام داد، كارگردانی و بازی و تدوین و... كه یك هفته كاری سخت را پشت‌سر گذاشتیم و عمده كارها را خود مدیری برعهده داشت. این نشان می‌دهد كه این آدم روی تعهدی كه دارد بسیار جدی است و همین موجب دلگرمی من و همایون است. حضور مهران خیلی از كارها را روان‌تر پیش می‌برد.

من در داركوب حس می‌كنم كه می‌خواهید تاكید بیشتری روی موسیقی و فاصله گرفتن از خواننده‌سالاری داشته باشید. آیا قرار است این خلأ همیشه با آدم‌هایی مثل مدیری، بهداد، گلزار و... پرشود؟
ببین حضور این افرادی كه می‌گویی، خیلی اتفاقی بوده. مسئله، بیشتر قابلیت مهران مدیری و حامد بهداد است تا شهرت‌شان و كسانی كه می‌آیند كنسرت را می‌بینند به این نكته پی می‌برند. در كنسرت قبلی خیلی‌ها انتظار داشتند كه حامد بیاید یك كار روتین و پاپ بخواند اما آن كار تربت‌جامی كه حامد خواند را فقط او می‌تواند بخواند. پس حامد بهداد با آن توانایی، حتی اگر بازیگر هم نبود در تركیب داركوب قرار می‌گرفت. همینطور مهران مدیری. ما اصلا قصد نداریم یك قطار از ستارگان سینما راه بیندازیم. برنامه‌هایی كه داركوب برای آینده دارد، خیلی برنامه‌های موزیكالی است. طبیعتا حضور این ستاره‌ها تاثیر مثبتی دارد روی جذب مخاطب بیشتر كه ما از این طریق آن «موسیقی» را به گوش مردم برسانیم.

این اتفاق چند وقتی است كه باب شده، مثلا در گروه «دنگ‌شو» هم شاهد حضور هنگامه قاضیانی و... بودیم...
ببین یك نكته‌ای باید روشن شود. مهران مدیری هیچگاه غریبه با موسیقی نبوده؛ رضا گلزار از موسیقی به سینما رفته نه از سینما به موسیقی؛ حامد بهداد پیش از آنكه در سینما مطرح شود، در تئاتر و موسیقی فعالیت می‌كرد. بنابراین فقط بحث قابلیت اینها مطرح است و اینكه این توانایی را داشته‌اند كه هنرشان تك‌‌بعدی نباشد. گلشیفته فراهانی پیانیست فوق‌العاده‌ای است اما كمتر كسی ممكن است این را بداند. پگاه آهنگرانی نوازنده ویلنسل است اما به عنوان بازیگر شناخته می‌شود. خیلی از آدم‌های موفق تك‌بعدی نیستند. مهم این است كه برای مهران مدیری در داركوب كاری ساخته شود كه در حد اسم این دو باشد و مردم را راضی كند. همانطور كه در مورد حامد بهداد دیدیدم به‌رغم اینكه برای خیلی‌ها آن پرفورمنس غریب بود اما برآیند عكس‌العمل‌ها مثبت بود.

از این كنسرت اخیر (پكیج سازمان ملل در تالار كشور) چند درصد راضی بودید؟
من از این برنامه به هیچ‌وجه راضی نیستم. اصلا هیچ درصدی نمی‌توانم بگویم. تا حدی كه شب اول برنامه به قدری اعصابم از بابت صدا و مسائل اجرایی خرد بود كه از سالن زدم بیرون و رفتم بام تهران قدم زدم كه مغزم كمی هوا بخورد! تحمل ماندن در آنجا را نداشتم. از نظر تداركات و برنامه‌ریزی در حد صفر بود، صفر و اگر این هنرمندان (علیرضا عصار، مهران مدیری و حالا دوستان دیگر) نبودند و به واسطه سازمان ملل و مردم از خیلی از مسائل گذشت نمی‌كردند، حتی ممكن بود در میانه‌های راه، گروه‌ ما لااقل دیگر ادامه ندهد. متاسفم كه سازمان ملل چنین كنسرت‌گذاری (پخش گلچین) را انتخاب كرد. سوابق افراد در اینجا روشن است و من در آن شب‌هایی كه وارد سالن می‌شدم متعجب بودم از یكسری چیزهای اولیه كه رعایت نمی‌شد! UN و آن گروه هنرمندان در این ماجرا هیچ تقصیری نداشتند و باید این سوال را از آن كنسرت‌گذار پرسید.

آلبوم داركوب در چه مرحله‌ای است؟
ما در مرحله گرفتن مجوز هستیم. آلبوم در واقع از یك پكیج صوتی و تصویری تشكیل شده. سی‌دی صوتی كه شامل آلبوم است و سی‌دی تصویری هم شامل كنسرت داركوب در سالن اریكه به علاوه كلیپ «حیران» كه مهران مدیری ساخت.

حامد بهداد و رضا گلزار چطور؟ در آلبوم هستند؟
قطعه «تربت» با صدای حامد در آلبوم هست اما پارت‌های پركاشن كه همه را همایون زده.

راجع به آن پروسه مجوزگیری كنسرت صحبت كردیم، فكر می‌كنی آیا بخشی از این ماجرا هست كه بشود حذفش كرد یا غیرضروری باشد؟
شاید نشود حذف كرد اما خیلی از چیزها را می‌شود تسریع كرد. مثلا خانم علیزاده در دفتر موسیقی روزی چند ساعت را صرف توضیح دادن مراحل اداری به ارباب‌رجوع می‌كند در حالی كه این مراحل را به همراه فرم‌ها در یك بورد نصب كرد و این همه وقت و انرژی تلف نكرد. ارباب‌رجوع هم راضی‌تر است و درگیری و كدورت هم كمتر اتفاق می‌افتد. خب ما سال‌هاست كه در ارشاد رفت و آمد داریم و با اكثر كارمندها آشنا هستیم و هیچ مشكلی با هم نداریم. اگر مشكلی هست از سیستم است و مدیریت.