گزارشی از تلاش‌های هنرمندان ایرانی برای معرفی موسیقی ما در جهان؛ : سازهایی که آنسوی آب کوک می‌شوند

موسیقی ما - در سال‌های اخیر هنرمندان ما تلاش‌های گسترده‌ای برای معرفی موسیقی ایرانی انجام داده‌اند.در این سال‌ها تمام تلاش خود را به کار گرفته‌اند تا موسیقی ایرانی را به جهانیان و به ویژه ایرانیانی که مهاجرت کرده‌اند، معرفی کنند. بی‌شک این وظیفه هنرمند است تا توانایی‌های موسیقی ایرانی را به مردم دیگر کشورها نشاندهد. آنچه در این راه می‌تواند کمک شایانی به هنرمند باشد، حمایت مالی از اوست که در کشور ما هنرمندان این عرصه از حمایت‌های دولتی برای برگزاری کنسرت در خارج از کشور برخوردار نیستند و این یکی از موانع عمده در اشاعه موسیقی ایرانی در دنیا محسوب می‌شود. اما با وجود این موانع، هنرمندان این حوزه همچنان با پشتکار به فعالیت‌های خود در عرصه بین‌المللی ادامه می‌دهند و در خبرها آمده بود که تور کنسرت «همایون شجریان» به همراه گروه دستان از 18 اردیبهشت در آمریکا آغاز می‌شود. همچنین اواخر مرداد ماه امسال سالار عقیلی با گروه «راز و نیاز» به تقاضای مسئولان برگزاری فستیوال مونگرلند راهی آلمان خواهد شد. پیش از این نیز گروه‌های موسیقی در خارج از کشور برنامه‌هایی اجرا کردند که با استقبال خوبی مواجه شد.

در ادامه به بررسی اجرای کنسرت در خارج از کشور از نگاه هنرمندان این حوزه می‌پردازیم.

شهرام ناظری: موسیقی ایرانی به آرامی در بین مردم نفوذ کرده
نشان فرهنگی به کسانی اعطا می‌شود که تحولی خاص در یک رشته هنری طی سال‌ها فعالیت به وجود آورده‌اند و در این ایجاد تحول توجه طیف وسیعی از مردم جهان را به خود جلب کرده است. این نشان به دلیل فعالیت‌های مستمر شهرام ناظری در طول 27 سال برای شناساندن موسیقی شرقی با خواندن اشعاری از مولانا با فرم، فضا، لحن و بیان خاصی که در نوع آواز اوست، به وی اعطا شد. شهرام ناظری از جمله هنرمندانی است که در اشاعه فرهنگ و هنر ایرانی در عرصه‌های بین‌المللی تلاش فراوانی کرده است.
او در این باره توضیح می‌دهد: من در برزیل، سن‌پائولو و یا در تئاتر شهر پاریس برنامه داشتم که بیش از 90 درصد شرکت کنندگان آن خارجی بودند. در نهایت موسیقی ایرانی آرام‌آرام در بین مردم نفوذ کرده است. خوشبختانه مطرح شدن موسیقی ایرانی در عرصه بین‌الملل به خودی خود اتفاق افتاده است و من هم پیگیر هستم که با ارتباطات عمیق فرهنگی بتوانیم با کشورهای دیگر این موسیقی و ابیات را اشاعه دهیم. وی در پاسخ به این پرسش که آیا برنامه‌های خارج از کشور از حمایت‌های دولتی برخوردار است، می‌گوید: حتی یک مورد هم نبوده که کمک دولتی پشت کار باشد. چون با توجه به شرایط موجود بسیاری از ارتباطات ممکن نبود و تمام این کارها کاملاً به شکل خصوصی انجام شد اما به اسم ایران یعنی به عنوان نماینده ایران و نماینده هنر ایران دعوت شدیم. آرام‌آرام خود این مراکز هنری خارج از کشور و خود کشورها با ما آشنا شدند و علاقه‌مند و ما را برای این برنامه‌ها دعوت کردند اما هیچگونه حمایتی پشت این ماجراها نبوده است و خوشبختانه خودجوش به این شکل ادامه پیداکرده است.

حسین بهروزی‌نیا: بدون حمایت دولتی فعالیت می‌کنم
حسین بهروزی‌نیا به عنوان یکی از هسته‌های اصلی گروه موسیقی دستان که همواره وظیفه آهنگسازی بخشی از برنامه‌های گروه را در دست دارد، سال‌هاست در کانادا تلاش‌های گسترده‌ای برای معرفی موسیقی ایرانی انجام داده است. گروه دستان در این سال‌ها بدون هیچ گونه حمایت دولتی بسیار فعال بوده و داخل و خارج از کشور برنامه‌های متعددی را اجرا کرده است. وی در این خصوص می‌گوید: ما سال‌هاست که بدون حمایت‌های دولتی فعالیت خودمان را انجام می‌دهیم. در تمام دنیا اگر یک ویولونیست بخواهد یک کنسرت کوچک برای تعداد کمی شنونده برگزار کند، دولت از او حمایت و هزینه‌ها و حق و حقوقش را پرداخت می‌کند تا هنرمند بتواند فقط کار خودش را انجام دهد. در حالی که ما در نقاط مختلف دنیا زندگی می‌کنیم و حتی جمع شدنمان کنار هم، نیازمند صرف هزینه‌های بالایی است. ما در تمام سال‌هایی که فعالیت کردیم از بودجه گروه برای معرفی موسیقی ایرانی بهره گرفتیم و در بسیاری مواقع نه تنها هیچ سودی عایدمان نشد که هزینه‌های بسیاری نیز متحمل شدیم.

کیوان ساکت: کنسرت‌های دولتی مخاطب محدودی دارد
کیوان ساکت در خصوص چگونگی برگزاری کنسرت در خارج از کشور و انواع این کنسرت‌ها گفت: بخشی از کنسرت‌ها با حمایت ارگان‌های دولتی و بخشی دیگر توسط برگزارکننده‌های خصوصی و غیر دولتی برگزار می‌شود. این نوازنده سه‌تار افزود: کنسرت‌های دولتی با برنامه‌ای از پیش تعیین شده برگزار می‌شود و اغلب مخاطب‌های محدودی دارد و عده‌ای خاص در این کنسرت‌ها شرکت می‌کنند. ساکت در خصوص برگزاری کنسرت‌های خصوصی نیز گفت: استقبال از این کنسرت‌ها بستگی به اسم و آوازه هنرمندانی دارد که کنسرت برگزار می‌کنند. ساکت در خصوص استقبال ایرانی‌های مقیم خارج و خارجی‌ها خاطرنشان کرد: ایرانی‌هایی که خارج از کشور زندگی می‌کنند به دلیل دلتنگی‌هایی که در خارج از کشور برای هرکس که از وطنش دور است به وجود می‌آید مشتاقند صدای ساز و آواز ایرانی را بشنوند و به این وسیله خاطراتشان تازه می‌شود و همین مسئله باعث شده استقبال خوبی از کنسرت‌ها شود.

علیرضا قربانی: کنسرت‌های ایرانی در خارج خوب بوده
علیرضا قربانی پیش از این در مصاحبه‌ای در خصوص چگونگی برگزاری کنسرت در خارج از کشور گفته بود: برگزاری کنسرت در خارج از کشور با ایران قابل قیاس نیست، مسیرها برای برگزاری کنسرت در خارج از کشور آسان‌تر طی می‌شود در ایران وزارت ارشاد باید شعر را تأیید کند، اماکن این اجازه را بدهد که کنسرتی برگزار شود، اما در خارج از کشور زمانی که سالنی اعلام می‌کند که می‌خواهد کنسرت برگزار کند یعنی همه ابعاد را خودش پذیرفته و هماهنگی‌ها را انجام می‌دهد.
وی همچنین درخصوص مشکلاتی که برای اجرای کنسرت در ایران وجود دارد گفت: مشکل صدا، نور، دکور، کم بودن صندلی‌ها و مشکلات رفت و آمد، استرس بسیاری را برای کسی که می‌خواهد کنسرت برگزار کند به وجود می‌آورد و همین عوامل در اجرا تأثیر‌گذار است.
قربانی با بیان اینکه در 10 سال اخیر استقبال از کنسرت‌های ایرانی در خارج از کشور بسیار خوب بوده، تصریح کرد: استقبال از این کنسرت‌ها دو وجه دارد، یکی استقبال ایرانی‌هایی که در خارج زندگی می‌کنند و کنسرت ایرانی آن‌ها را به فضای وطنشان نزدیک می‌کند و یاد و خاطره‌هایشان را زنده می‌کند و دیگری خارجی‌هایی که در آنجا زندگی می‌کنند و خوشبختانه میزان مخاطبان این کنسرت‌ها در 10 سال اخیر افزایش یافته است.
قربانی با بیان اینکه برگزاری کنسرت مهم‌ترین راه معرفی موسیقی ایرانی به جهان است گفت: شرکت در جشنواره‌های بین‌المللی بهترین و مهمترین راه معرفی موسیقی ایرانی است.

داریوش طلایی: آشنایی خارجی‌ها از موسیقی ایرانی ضعیف است
داریوش طلایی با بیان اینکه به نسبت جمعیت میزان شناخت و آشنایی خارجی‌ها از موسیقی ایرانی بسیار ضعیف است اظهار کرد: ما با این ایده‌آل که باید موسیقی‌مان جهانی شود فاصله داریم زیرا برای رسیدن به این ایده آل باید شرایط مهیا شود.
وی با اشاره به اینکه تجهیزات و امکانات در برگزاری یک کنسرت بسیار مؤثر است خاطرنشان کرد: در خارج از کشور سالن‌های مختلفی برای اجرای کنسرت وجود دارد. سالن‌های خیلی خوب، سالن‌های خوب، سالن‌های متوسط و سالن‌های کوچک اما نکته قابل تأمل این است که امور مربوط به این سالن‌ها برای اجرای کنسرت را افراد متخصص برعهده دارند. طلایی در پاسخ به این سؤال مبنی بر اینکه برگزاری کنسرت تا چه‌حد در معرفی موسیقی ایرانی به جهان مؤثر است، خاطرنشان کرد: شکی نیست که برگزاری کنسرت در معرفی موسیقی تأثیر بسزایی دارد و از آنجایی که موسیقی مربوط به حوزه فرهنگ می‌شود و فرهنگ در همه جای دنیا باید حمایت شود موسیقی ما نیز باید از همه لحاظ حمایت شود تا در نهایت فرهنگ ایرانی به خوبی به مردم جهان شناسانده شود.

نظرات