نگاهی به کارنامه هنری غلامحسین مین‌باشیان
«غلامحسین مین‌باشیان» افسری که ویولن می‌زد و تار می‌شکست
موسیقی ما - با همان لباس افسری به مدرسه می‌آمد. كسی جرات نداشت روی حرفش حرف بزند و بگوید، آقا جان این چه كاری است كه می‌خواهی بكنی! آن زمان هنوز كسی به خودش اجازه نمی‌داد كه با نظامی جماعت مخالفت كند.

موسیقی در ایران با كمك نظامیانی كه در اروپا موزیك را آموخته بودند و بعد به خدمت ارتش ایران در آمده بودند چهره‌ای علمی گرفت. ورود موسیقی كلاسیك و تشكیل اركستر‌های موسیقی به دست همین افراد شكل گرفت. اما بسیاری از آنها به همان اندازه كه به پیشرفت و ساماندهی موسیقی در ایران به خصوص موسیقی اروپایی كمك كردند، موسیقی ملی ایران را مورد بی‌مهری قرار دادند. نمونه‌اش غلامحسین مین‌باشیان كه به قول روح‌الله خالقی كارهایش برای موسیقی هم ضرر داشت هم منفعت.

مین‌باشیان در اواخر سال 1313، به جای كلنل وزیری رئیس هنرستان شد.

او پنجم آبان ماه 1286 در تهران به دنیا آمد. پس از تحصیل در شعبه موزیك دارالفنون رهسپار ژنو شد و سه سال در كنسرواتوار ژنو به تحصیل موسیقی پرداخت. ساز تخصصی او ویولن بود و در پایان هر سال تحصیلی جایزه اول نوازندگی را دریافت می‌كرد. سپس تحصیلات موسیقایی خود را در كنسرواتوار برلین ادامه داد و در سال 1309 خورشیدی دیپلم این مركز را گرفت. او نخستین هنرجوی آسیایی بود كه از این كنسرواتوار، مدال گوستاو هلندر (بزرگترین نشان هنری) را دریافت كرد.

دو سال بعد از بازگشت به ایران، در مهرماه 1313 به ریاست هنرستان موسیقی برگزیده شد. وقتی از ایران رفت هجده سال بیشتر نداشت و چیزی از موسیقی ایرانی نمی‌دانست. تنها موسیقی‌ای كه می‌شناخت موسیقی كلاسیك اروپایی بود. او و تعدادی از تحصیل كردگان از فرنگ برگشته معتقد بودند موسیقی ایرانی نوعی موسیقی محلی است و اهمیتی ندارد.

وقتی وارد هنرستان شد دید كه بعضی از شاگردان تار می‌زنند. گفت: «باید سازتان را عوض كنید.» دستور داد تا تمام تارهای هنرستان را جمع كنند و در انبار بگذارند. استاد علی‌اكبر شهنازی از استادان هنرستان بود، به موسی معروفی كه عمری به موسیقی ایرانی خدمت كرده بود گفت: «خط شما خوب است، دفتر اندیكاتور بنویسید.»

مین‌باشیان برنامه‌های قبلی را كه در آن آموزش موسیقی ایرانی نیز منظور شده بود، لغو و برنامه جدیدی كه اخذ شده از كنسرواتوارهای ژنو و برلین بود، به تصویب شورای عالی فرهنگ آن زمان رساند.

به این ترتیب نواختن موسیقی ایرانی در هنرستان ممنوع شد. هیچ كس اعتراضی نكرد چون قوانین از دهان یك افسر نظام در می‌آمد. در این